विधि, परिणाम र जिम्मेवार नेतृत्वको आवश्यकता

कुनै पनि राजनीतिक पार्टी व्यक्तिको चाहना वा स्वार्थअनुसार चल्ने संस्था होइन। लोकतान्त्रिक प्रणालीमा आधारित पार्टीको मूल आधार विधि, प्रक्रिया र संस्थागत निर्णय हुन्। जब पार्टी सञ्चालन व्यक्तिगत प्रभाव, गुटगत स्वार्थ वा क्षणिक लाभको आधारमा हुन थाल्छ, तब संगठन कमजोर बन्दै जान्छ र जनविश्वास क्रमशः घट्न थाल्छ। त्यसैले पार्टी सञ्चालनदेखि नेतृत्व चयन र उम्मेदवार छनोटसम्मका सबै प्रक्रिया स्पष्ट विधि र संस्थागत मान्यताभित्र रहनु अनिवार्य हुन्छ।

नेतृत्व छनोटको प्रश्न झन् संवेदनशील विषय हो। नेतृत्व केवल कुनै व्यक्तिको अनुकूल वा प्रभावको आधारमा तय गरिने विषय होइन। समयको आवश्यकता, संगठनको अवस्था, जनअपेक्षा र कार्यकर्ताको भावना— यी सबै पक्षलाई ध्यानमा राखेर नेतृत्व चयन गरिनुपर्छ। जब नेतृत्व चयन पारदर्शी र विधिसम्मत हुन्छ, तब संगठनभित्र विश्वास र एकता बलियो बन्छ। अन्यथा, गुटबन्दी र असन्तोषले पार्टीभित्र नै कमजोरी सिर्जना गर्न सक्छ।

उम्मेदवार छनोटको विषय पनि त्यत्तिकै महत्वपूर्ण छ। निर्वाचनमा पार्टीको प्रतिनिधित्व गर्ने उम्मेदवार केवल नेतृत्वको रोजाइका आधारमा होइन, समय, परिस्थिति, जनभावना र कार्यकर्ताको विश्वासलाई केन्द्रमा राखेर तय हुनुपर्छ। सक्षम, जनप्रिय र जिम्मेवार व्यक्तिलाई उम्मेदवार बनाउँदा मात्र पार्टीले दीर्घकालीन रूपमा सफलता हासिल गर्न सक्छ। यदि उम्मेदवार चयनमा पारदर्शिता र न्यायसंगतता नदेखियो भने त्यसको असर चुनावी परिणाममा मात्र होइन, संगठनको भविष्यमा समेत पर्न सक्छ।

आजको राजनीतिक परिवेशले एउटा स्पष्ट सन्देश दिइरहेको छ— राजनीतिमा केवल भाषण र आश्वासनले मात्र काम गर्दैन, परिणाम आवश्यक हुन्छ। जनता अब केवल शब्द होइन, कामको मूल्याङ्कन गर्न थालेका छन्। विकास, सुशासन र जनहितका ठोस परिणाम देखिन थाले मात्र राजनीतिक नेतृत्वप्रति विश्वास बढ्छ। त्यसैले नतिजामुखी राजनीति आजको सबैभन्दा ठूलो आवश्यकता बनेको छ।

पार्टीभित्रबाट पनि समय–समयमा यही सन्देश नेतृत्वलाई स्मरण गराइँदै आएको छ— पार्टीलाई व्यक्तिकेन्द्रित होइन, संस्थागत ढङ्गले सञ्चालन गर्नुपर्छ। नेतृत्व र निर्णय प्रक्रियालाई पारदर्शी र विधिसम्मत बनाउनुपर्छ। संगठन बलियो बनाउन र जनविश्वास कायम राख्न कथनभन्दा कर्म महत्वपूर्ण हुन्छ भन्ने कुरा बारम्बार उठाइँदै आएको छ।

यही सन्दर्भमा केही व्यक्तिहरूले “अब कामले नै प्रतिस्पर्धा गर्नेछ” भन्ने विश्वासका साथ मैदानमा उत्रिएर व्यवहारमै देखाउने प्रयास थालेका छन्। राजनीतिक प्रतिस्पर्धा केवल आरोप–प्रत्यारोप वा भाषणको माध्यमबाट होइन, काम र परिणामको आधारमा हुनुपर्छ भन्ने सोच विस्तारै बलियो हुँदै गएको देखिन्छ।

अन्ततः राजनीति विश्वासको खेल हो, र त्यो विश्वास नतिजा, पारदर्शिता र विधिप्रति प्रतिबद्धताबाट मात्र निर्माण हुन्छ। पार्टी नेतृत्वले समयको सन्देश बुझेर संगठनलाई विधिसम्मत र नतिजामुखी ढङ्गले अगाडि बढाउन सके मात्र लोकतान्त्रिक मूल्य र जनविश्वास दुवै बलियो बन्न सक्छन्।

अब बाँकी कुरा समय र परिणामले नै प्रमाणित गर्नेछ— राजनीतिमा बलियो हुने कुरा भाषण हो कि काम? यही प्रश्नको उत्तर नै भविष्यको राजनीतिक दिशालाई निर्धारण गर्नेछ।